Vì sao chúng tôi làm Vela
Chúng tôi không định làm thêm một chiếc ví nữa. Chúng tôi bắt đầu từ một câu hỏi mà mình chưa bao giờ trả lời được cho gọn:
Mười hai từ đó bạn phải cất ở đâu?
Câu trả lời thật thà là một ảnh chụp màn hình
Bỏ vào Ghi chú thì chỉ cần mất điện thoại là gặp rắc rối. Chép ra giấy thì giờ bạn phải lo chuyện cháy, nước, chuyển nhà, bạn cùng phòng, túi rác, và liệu bạn của sau này có còn nhớ “chỗ an toàn” là chỗ nào.
Với rất nhiều người, câu trả lời thật thà là một ảnh chụp màn hình trong thư viện ảnh. Ai cũng biết như thế là sai. Họ vẫn làm — vì câu trả lời “đúng” quá khó để duy trì trong đời sống hằng ngày.
Cụm từ khôi phục là một bí mật phải sống sót qua hàng chục năm đời thường mà không một lần bị sao chép, chụp ảnh, gõ nhầm ô, hay đọc to cho một người “tốt bụng” nào đó qua điện thoại. Với một người cẩn thận, đó không phải bài toán khó. Với một con người, đó là bài toán khó.
Rồi passkey thay đổi cảm giác dùng một chiếc ví
Chúng tôi dùng Base Account mỗi ngày, và ký bằng Face ID thấy hiển nhiên theo cách mà cụm từ khôi phục chưa bao giờ có được — bớt giống việc cầm nắm vật liệu nguy hiểm, giống việc dùng phần còn lại của internet hơn.
Nhưng càng dùng, chúng tôi càng đụng phải những giới hạn không thể làm ngơ:
- một khóa khôi phục được tạo ra trong trình duyệt mà bạn chỉ còn cách tin,
- không thêm được mạng tùy chỉnh,
- không thể tự triển khai,
- và vấn đề lặng lẽ mà lớn nhất: nếu dịch vụ biến mất, chiếc ví cũng biến mất theo.
Nên chúng tôi làm ra phiên bản mà chính mình muốn dựa vào.
Vela thực ra là gì
Vela là một chiếc ví passkey mà bạn sở hữu trọn vẹn.
Passkey của bạn ở nguyên nơi thiết bị vốn đã bảo vệ nó — Chuỗi khóa iCloud, Trình quản lý mật khẩu của Google, hoặc một khóa bảo mật phần cứng bạn tự cầm. Khi bạn ký một giao dịch, Vela nhờ thiết bị của bạn ký; thiết bị ký và chỉ gửi lại chữ ký. Vela không bao giờ thấy bản thân chiếc khóa.
Phần lớn ví vẫn có một khoảnh khắc nguy hiểm, dù ngắn ngủi: những con chữ trên màn hình, một cụm từ khôi phục trong bộ nhớ, một khóa khôi phục nằm trong tab trình duyệt. Vela được thiết kế để khoảnh khắc đó không bao giờ tồn tại.
Chúng tôi làm Vela mã nguồn mở để bạn tự kiểm chứng được điều đó, và tự triển khai được để một chiếc ví đã có vẫn tiếp tục hoạt động mà không cần máy chủ của công ty chúng tôi — với một giới hạn: tên miền mà passkey của bạn thuộc về, điều được hướng dẫn tự triển khai giải thích cùng các cách vượt qua. Và chúng tôi xây trên hợp đồng Safe nguyên bản, vì khi dính đến tiền của người khác thì con đường nhàm chán nhưng đã qua thử lửa mới là con đường đúng — chính những hợp đồng đang bảo vệ hàng tỷ đô la trên chuỗi.
Sự đánh đổi mà chúng tôi chọn
Vẫn có một sự đánh đổi, và giấu nó đi thì không thật thà.
Với Vela, tài khoản Apple hay Google của bạn có vai trò quan trọng, vì đó là nơi passkey đã đồng bộ nằm. Mất tài khoản đó, hoặc xóa passkey, thì không có cụm từ khôi phục, không có bộ phận hỗ trợ đặt lại giúp, không có cửa sau.
Nhưng ví tự lưu ký nào cũng bắt bạn chọn rủi ro mà mình sẵn lòng sống chung. Cụm từ khôi phục có thể bị sao chép, bị chụp màn hình, bị lừa lấy, hoặc bị gõ nhầm vào một trang web lúc một giờ sáng. Passkey thì khác: không có con chữ nào để lộ, không có bí mật nào để dán, và không trang giả nào lừa được bạn trao nó ra. Trình duyệt chỉ đưa nó cho các trang trên đúng tên miền thật.
Và lựa chọn không chỉ có hai đầu. Một chiếc ví có thể được tạo với tối đa bảy khóa ký, bất kỳ khóa nào cũng tự ký được một mình — passkey trên nhiều thiết bị, một điện thoại ở gần mà bạn quét mã, hoặc một khóa bảo mật USB/NFC. Nếu bạn muốn ví của mình hoàn toàn không phụ thuộc vào tài khoản nền tảng nào, bạn có thể chỉ dùng khóa bảo mật phần cứng — hai chiếc, vì một chiếc ví không thể chỉ dựa vào một khóa duy nhất không đồng bộ đi đâu cả. Điều kiện duy nhất là thời điểm: địa chỉ của bạn được suy ra từ toàn bộ tập khóa, nên chúng phải được chọn ngay khi bạn tạo ví.
Vì thế Vela tồn tại
Một chiếc ví không có cụm từ khôi phục phải giấu, không có khóa khôi phục phải tin, và không có công ty nào mà bạn phải cầu cho nó tồn tại mãi.
Nếu bạn muốn kiểm chứng thay vì chỉ tin lời: whitepaper có phần kiến trúc, Kiểm toán & vấn đề đã biết có mọi hợp đồng chúng tôi phụ thuộc vào cùng những gì đã và chưa được kiểm toán, và toàn bộ mã nguồn nằm trên GitHub.
Tiếp theo: cài đặt Vela.